Osmanlı târihçisi ve devlet adamı. Güney Macaristan’da Mohaç ile Zigetvar
arasındaki Peç kasabasında 1574 yılında doğdu. Babası, Bosna’da Alaybeyoğulları
diye tanınan bir âileye mensup olan Câfer Beydir. Annesi ise Sokullu
âilesindendir.
Peçevî İbrâhim, ilk tahsiline babasının sancakbeyi bulunduğu Peç’te başladı.
On dört yaşında babası ölünce, Budin Beylerbeyi olan Gâzi Ferhad Paşanın yanına
giderek orada tahsiline devam etti. Bilâhare Bosna’ya gelerek öğrenimini
tamamladı.
Âile geleneklerine uygun olarak, serhad boyunda vazife aldı. Anadolu
Beylerbeyi Lala Mehmed Paşa, 1593 yılındaki Osmanlı-Avusturya Seferi sebebiyle
oraya gelince, emrine girdi. Lala Mehmed Paşanın katıldığı bütün askerî
hareketlerde bulundu ve on beş sene yanında kaldı. 1593-1606 yılları arasında
devam eden Nemçe Seferindeki olayları bizzat gördüğü gibi, siyâsî müzâkerelerde
de yazılı tercüman veya delege olarak bulundu. Estergon Kalesi ele
geçirildiğinde, fetih müjdesini sultana götürünce huzûra kabul edildi ve Pâdişâh
Birinci Ahmed Han (1603-1617) tarafından hil’at giydirildi.
Sadrâzam Lala Mehmed Paşa, İstanbul’a dönünce onunla berâber geldi.
Sadrâzamın 1606’da ölümünden sonra yeni sadrâzam Derviş Paşa tarafından
İnebahtı, Eğriboz, Karlı ili sancaklarının tahriri ve yoklamasıyla
vazifelendirildi. Kuyucu Murâd Paşa zamânında, başka vazife verildiyse de kabul
etmeyerek memleketi Peç’e döndü. Bir müddet burada kaldıktan sonra, 1618’de
Diyarbekir defterdarlığına tâyin edildi. Tokat, Tuna ve Anadolu
defterdarlıklarında bulunduktan sonra Kırka Sancakbeyi olarak memleketine döndü.
Buradan bâzı defterdarlık vazifelerine tâyininden sonra 1641’de resmî
vazifelerden tamâmen ayrıldı. http://www.bestoffrm.com/
Peç’te ve Budin’de sâkin bir hayat yaşayarak, ölümüne kadar, meşhur iki
ciltlik Peçevî Târihi’ni yazmakla vaktini geçirdi. Macar dilini çok iyi bilmesi,
yabancı târih kitaplarını da tetkik etmesine yardımcı oldu. http://www.bestoffrm.com/
Peçevî İbrâhim’in ölüm târihi, kesin belli değildir. 1649 veya 1651 olarak
tahmin edilmektedir. Kabri memleketindedir.
Peçevî İbrâhim Efendi, meşhur târih kitabını yazmaya 1640 târihinde başladı.
Macaristan’ın Osmanlı yönetimindeki târihini ve bunların geçirdiği
değişiklikleri anlatan eserini, Budin Beylerbeyi Kara Mûsâ Paşaya sundu. Onun
tavsiyesiyle barış zamânındaki olayları da içine alacak şekilde, eserini yeni
baştan yazarak genişletti. Kânûnî Sultan Süleyman Hanın 1520’de, tahta
geçişinden 1648’e kadar geçen olayları anlattığı eserine, daha sonraki senelerde
Tameşvar Defterdârı Belgradlı Mustafa ibni Ahmed Efendi, 1635-1648 yılları,
Mehmed Paşa 1640-1648 yılları için zeyl (ek) yazdılar. 1520-1648 yılları
arasındaki Osmanlı târihini en iyi anlatan kaynak olan bu eser, yazılı
kaynaklardan başka, yazarın kendi müşâhedelerini ve hâtıralarını da içine
toplamıştır. Eser, Târih-i Peçevî adıyla 1864-1866 yıllarında bastırıldı.
alıntı
